Nederlandse merken gaan mee in stroom van vernieuwing door mr C. K. J. V. Werkman J^agelijks worden wij geconfronteerd met nieuwe handelsmerken. Waarom zijn zij zoals ze zijn? Wat stellen zij voor? Hoe ontstaan zij? Het waarom wordt bepaald door de commercieel artistieke opvattingen van over vijf jaren, gebaseerd op de huidige herwaardering van kunststromingen uit de jaren twintig. Eerst nu begint de grote meerderheid van ons gewend te geraken aan vormen van kubisme, Bauhaus en Werkman mits met functieen accep teert men merken, die in 1938 het produkt tot de risee, tot de paria van het assor timent gemaakt zouden hebben, eenvoudig omdat afnemers en ondernemers er nog niet rijp voor waren. Vernieuwing van het uiterlijk van han delsmerken vond reeds veel eerder plaats, doch het waren incidentele aanpassingen aan lokaal veranderende opvattingen. Eerst thans, nu er een wereldomvattende, overal gelijk opgezette artistieke cultuur is ontstaan, eerst thans kan men een wereldomvattende stroming in merken- vernieuwing herkennen, die met kleine of soms ook grote verschillen over de gehele wereld dezelfde taal spreken, op dezelfde wijze herkend (kunnen) worden en op dezelfde wijze voor hun bijbehorende produkten vertellen van de nieuwe stro ming, van de nieuwe opvattingen. Na tuurlijk, ook deze opvattingen verouderen weer. Over twintig jaar heeft men weer andere inzichten en de extravagante merken hebben gelijk alle extravaganties het voordeel van de aantrekkingskracht voor de kleinste of de grootste groep, doch zijn aan hun tijd gebonden. Gelijk klassieke automobielen mooier zijn dan de doorsnee automobiel 1965, zo zijn de „klassieke" merken over twintig jaar nog modern en goed. Klassiek is een merk als het de tijdgeest van het heden, het verle den, en de toekomst in zich verenigt. Wie kunnen merken (beeldmerken wel te ver staan) ontwerpen die deze eigenschappen bezitten? Alléén ontwerpers die kennis aan intuïtie paren, deskundigen die op grond van kennis van het verleden en heden de ontwikkeling mede helpen be palen, die dit intuïtief, op grond van die kennis kunnen verrichten, soms na maan den lang zwoegen op talloze tenslotte hartgrondig vervloekt wordende tekenin getjes, soms door een onbeschrijfelijk ge lukkige greep, waaraan het toeval niet geheel vreemd is, maar waar dit toch slechts een zeer geringe rol speelt: een bewust gezocht toeval dat alleen kan op- treden, omdat de voorwaarden daartoe: kennis en intuïtie aanwezig zijn. ^^at stellen zij voor? Van alles soms nietshetgeen aan hun waarde thans geen afbreuk meer doet: de mensheid is gewend aan abstracte merken, omdat deze zoals gezegd, een functie hebben. De schijnbaar functieloze vrije kunst is in de ogen van negentig procent der mensen nog belachelijk, maar functiebezittende elementen, woorden of klanken (bijv. hoornsignalen) hebben zodra de tijd rijp was, geen kwaad bloed meer gezet. Het wat der symbolen wordt bepaald door de product-image en de geest van de tijd. De geest van de tijd verandert, de symbolentaal verandert. Een produkt dat tachtig jaar geleden reeds bestond, kan (soms) een oud symbool blijven houden, met een face-lift: bijv. de vernieuwing van de schelp in Shell merken. Een pro dukt van nu kan bijv. een Caravelle tot merk hebben een produkt van de toe komst móét een merk, een symbool van de toekomst hebben. JJoe komen zij tot stand: Met pijn en moeite, geduldig ver beteren, soms met de feilloze greep van de gelukkige intuïtie gebaseerd op gron dige kennis van de artistieke ontwikke lingscyclus én, zo mogelijk, van de merkenrechtelijke aspecten van de te ver vaardigen ontwerpen. Soms is het bekend hoe ontwerpers tot hun scheppingen ge komen zijn: Sinds kort is op de Neder landse markt het merk te zien van het International Wool Secretariat (Head- oogpunt gezien, de registers hiermee al overvol waren. Het „toeval", de intuïtie kwam Saroglia bij het ontwerpen te hulp, dank zij zijn speciale kennis van macro- photographie. Saroglia's uitgangspunt was: het merk moet de structuur van een wollen draad weergeven en hij begon met zwart-wit gestreept papier stroken te draaien, te buigen en te vormen. Van de aldus verkregen vormen maakte hij langs fotografische weg sterke vergrotingen die hij toevallig in een spiegel weerkaatst zag en het internationaal wolmerk was geboren! De nv Condor Import-Export te Waal wijk had destijds de naam Condor geko zen omdat het internationaal gezien een gemakkelijk herkenbaar en acceptabel merk is. Dit woord werd nu ondersteund door een beeldmerk: Afb. Condor no. 1. Enige jaren geleden werd de behoefte ge- voeld het beeldmerk te moderniseren. De heer W. de Vet te Breda ont- wierp de moderne ver sies (afbeeldingen hier onder) die op meester lijke wijze vorm geven aan de kunstopvattingen van thans en van 1970. afb. 1: bet oude merk Internationaal wolmerk quarters London). Dit merk (zie afbeel ding) is ontworpen door Francesco Sarog lia te Milaan. Bewust werden schaapjes, ramskoppen, spinnewieltjes en kluwentjes vermeden omdat, uit merkenrechtelijk Twee versies van het nieuwe Condormerk NV Technisch Handelsbureau J. v. d. Eijnden Ing. te Amsterdam voert een let termerk. Het ontwerp berust hoofdzake lijk op eigen richtlijnen en het weerspie gelt fraai de technische image van het bureau en van de artikelen die verhan deld worden: boormachines, bevestigings materialen, pluggen, klemmen. De even wijdige lijnvoering, de scherpte, de rust en de gelukkige vermenging van horizon tale en verticale symmetrie maakt dit merk tot een klassiek symbool van nu, Klassiek symbool 366

Ariadne nl | 1965 | | page 14