Anatomie stripwezen: helden gaan nadenken *>- 1644 Ariadne 21-12-72 De kleurige stripbijlage van de Sunday News kostte aan het eind van de jaren vijftig in Amerika 15 dollar cent. In Nederland was deze strip krant nauwelijks te krijgen. Wie er een te pakken kreeg, moest er 1,80 voor betalen en dat was in die tijd behoorlijk duur voor een krantje. In de VS werden deze bijlagen letterlijk stuk gelezen en dan wegge gooid. Wat is ook 15 cent? Nu worden er voor originele strips, zowel in de VS als in Nederland, hoge bedragen betaald en de herdruk ken van hele jaargangen van Dick Tracy, Buck Rogers en Flash Gordon zijn op alle bekende adressen te koop. Met verzamelen heeft dit laatste ech ter weinig meer te maken; meer met nostalgie, met jeugdsentiment. Ik geloof dat er ook veel waarheid zit in wat Jerry De Fuccio, associate editor van de Amerikaanse Mad, vorig jaar tegen me zei tijdens een Mad-bijeenkomst op het Muiderslot „The only collector, we have, is the garbage collector." Zo hoort het ook in een consump tiemaatschappij. De 100 miljoen Ame rikanen die dagelijks strips lezen, doen dat voor hun plezier en denken Met name dit omslag leidde tot de ondervraging van gruwelstripuitgever William M. Gaines. JOLTING TAttS Of 10 r*i TRROmOB! RE1NH0U) REITBERGER - WOLFGANG FUCHS Wolfgang J. Fuchs en Reinhold C. Reitberger (rechts), de schrijvers van „Comics, anatomy of a mass medium". niet aan dingen als eeuwigheidswaar de. De 300 miljoen stripboeken, die daar verkocht worden, eindigen voor het grootste deel waar ze tenslotte horen in het vuilnisvat. Op Jules Feiffer na, zijn er dan ook weinig mensen in de VS, die wat zinnigs over het stripverschijnsel heb ben gezegd. Strips zijn daar namelijk een „way of life" en daar praat je verder niet over. (Behalve natuurlijk als je vindt dat je kinderen er psycho- paatjes van worden, maar daarover straks nog wat). Het is dan ook niet zo vreemd dat een erg doorwrocht boek over voor namelijk het Amerikaanse stripwezen is geschreven door twee Duitsers Reinhold Reitberger en Wolfgang Fuchs „Comics. Anatomy of a mass medium". Fuchs en Reitberger, die beiden onder de dertig zijn, groeiden op in de Amerikaanse zone van West-Duits- land en kwamen daardoor in aan raking met zowel Duitse stripboeken als de Amerikaanse originelen. Na de periode van onkritisch lezen, gingen ze het verzamelde materiaal schiften en tenslotte analyseren. Fuchs is een expert op het gebied van de massamedia en Reitberger is Amerikanist. In het boek wordt hun stripkennis tevens geplaatst in een sociale context en in verband gebracht met andere massamedia; film, radio, televisie en reclame. Zowel de reclame, de tijdschriften als de strips hebben hun gezamenlijk Amerikaanse bakermat op Madison Avenue. Fuchs en Reitberger: „De verleiders van Madison Avenue heb ben hetzelfde lot ondergaan als de Het door Reinhold C. Reitberger getekende omslag is een stripversie van de anatomische les van prof. Tulp. glitterende pseudo-tovenaars van Hol lywood: hun masker is weggeworpen We hebben ons gerealiseerd dat de scheppers niet de vaderlijke vrienden zijn van de jonge lezers. We weten nu dat hun lage motief is meer geld en meer winst." De auteurs komen echter helemaal met Feiffer mee, die stelt dat de cor rupte invloed van de strips ze juist zo aantrekkelijk maakt. „Om welke reden zouden we ze anders lezen Nu kun je uit karakters van strip figuren van alles halen. In Chili ver scheen vorig jaar de studie „Hoe moet ik Donald Duck lezen" („Para leer a! pato Donald"), een marxistische ana iyse van de Duckstadse samenleving. In Duitsland signaleerden Reitber ger en Fuchs twee diametraal tegen over elkaar staande stromingen de één vindt in Donald Duck typisch linkse ideologieën; de ander vindt hem een kleinzielige burger met fas cistische trekjes, zoals mag blijken uit de studie „Die Ducks. Psychogramm einer Sippe" van (what's in a name?) Grobias Gans. Een Amerikaanse stripfiguur waar je helemaal geen psychogram, maar hoogstens een paar klompen voor nodig hebt om zijn karakter aan te voelen, is Captain America, een super patriot gekleed in de Stars and Stripes, en als bijna alle andere superhelden beschermengel van het establishment. In maart 1941 begon deze held zijn avonturen met een vuistslag in het gezicht van Hitier. Toen de oorlog al lang en breed was afgelopen (tot 1949) wist Captain America nog steeds Nazi's en Japanners te vinden om in de pan te hakken.

Ariadne nl | 1972 | | page 22