Een Dagje Amerikaanse TV RADIO-TV door drs. Chris Vos Bloedtransfusie Opwindend 26 Ariadne Revue der Reclame Drs. Chris Vos bezocht enige maanden de Verenigde Staten, waar hij onder meer de Amerikaanse televisie be studeerde. In de komende maanden zal hij in een aan tal artikelen in dit blad zijn bevindingen neerleggen. Zijn eerste artikel behandelt: Los Angelos, 6.00 uur 's morgens. De ochtendmist is nog niet verdwenen. De patrouillerende politiehelicopter cirkelt zijn ronde's boven de stad. Het belooft een zonnige dag te worden, een dag als alle andere. En dat wil meestal zeggen dat de ochtendmist geruisloos overgaat in de smog die hier zo'n 200 dagen per jaar hangt. Voornamelijk veroorzaakt doordat in deze giganti sche stad van 2,5 miljoen inwoners het autoverkeer een belangrijke plaats inneemt. Want lopen is een subversieve daad in Los Angelos. aanstelt. Het wordt altijd gebracht als méér dan zomaar een beleefde buiging in de rich ting van consumentenbewegingen. Het is ook dikwijls een oprechte poging om twee richting verkeer te krijgen tussen de onder neming die de producten maakt en de con sument die ze gebruikt. Helaas is het aantal Consumer Relations di rectors dat werkelijk autoriteit heeft in de onderneming, aanzienlijk kleiner dan het aantal dat opgetuigd is met deze titel. Er is een eenvoudige proef op de som te nemen om te ontdekken of de onderneming het serieus meent met Consumer Relations. De onthul lende vraag is: heeft de Consumer Relations director iets in te brengen over de samenstel ling van het product, over de kwaliteit, de reclame? Als dat inderdaad het geval is, dan is hij in staat om mee te werken aan een ge zonde relatie tussen producent en consu ment. Als hij dat niet kan of mag, is hij niet meer dan een etalagepop, fraai om te zien maar zo dood als een pier. Misbruik van Consumer Relations hoeft nog niet te betekenen dat er geen goed gebruik van kan worden gemaakt. Ook in perioden met geïrriteerde consumenten en van wan trouwen in de vrije ondernemer kan een programma Consumer Relations de relatie tussen producent en consument verbeteren. De basisgedachte van marketing - voorzie in de behoeften van de consument - moet daarvoor ook worden toegepast in de com municatie. Dat is een adekwaat antwoord op de invloed van de consument in de markt. Dan kunnen we ook realistisch 'toetsen'. Niet alleen advertenties en folders, maar ook verpakkingen, garanties, distributiekanalen en andere factoren uit de marketing. Dan toetsen we aan de consument, geen ongrijp bare consumptie-eenheid, maar een invloed rijk mens. We kunnen natuurlijk blijven' doen alsof de neus bloedt. Maar dan worden we wel op een koude dag geconfronteerd met de bloed transfusie die Christopher D. Stone komt toedienen in zijn boek 'Where the Law Ends'. Deze Amerikaanse econoom erkent, dat er binnen een onderneming in feite geen per soonlijke aansprakelijkheid valt aan te wij zen. Hij is daarbij tevens nuchter genoeg om in te zien, dat geen mens kan uitleggen, hoe men van de ene onderneming kan verwach ten dat zij 'maatschappelijk' handelt en tege lijk kan optornen tegen concurrenten die zich niet druk maken over hun morele of so ciale verantwoordelijkheid. Het antwoord van Stone op deze problemen is o.a. de aanstelling van een 'General Pu blic Director' bij alle grote ondernemingen. Deze nieuwe director wordt betaald door de onderneming, maar benoemd door de over heid! Hij moet overal binnen het bedrijf toe gang hebben en toezien op het naleven van alle consumenten wetten. Zonder twijfel een originele gedachte, maar niet één die door ondernemers met applaus zal worden be groet. Op dit vroege uur komt de televisie aarze lend op gang. Van de 16 stations die ter be schikking van de consument staan zijn er 4 in bedrijf, met voornamelijk kinder- en edu catieve programma's. Om 7.00 uur wordt het interresanter. Het eerste nieuws, doorspekt met reclame, de beursberichten, en het onvolprezen kinder programma Sesame Straat. Vandaag is in Sesame Street de letter Q aan de beurt. In een prachtig geanimeerd filmpje valt het streepje van de Q er constant af. En de telwoorden zijn zowel in het Spaans als het Engels. Wel nodig dat Spaans, in een stad waar vele Mexicanen een graantje van de Amerikaanse welvaart proberen mee te pikken. Om 9.00 uur begint het meer amuserende werk op de TV. De kinderen zijn naar school, en de huisvrouw kan zich gaan ver lustigen in het scherm. De amusementsma chine komt op gang, en zal voor 11 uur 's avonds niet meer te stuiten zijn. Het is zomer, en dat betekent dat ook hier de her halingen niet van de lucht zijn. De huis vrouw kan kiezen uit twee kwissen, een western, Ben Casey, I Love Lucy, en nog wat los spul. Ook een informatief pro gramma om precies te zijn. Rond de klok van tien uur begint er op twee kanalen een film. Maar voor wie niet ge charmeerd wordt door deze beschimmelde Hollywoodproducten uit de jaren vijftig is er om 11.00 uur een prachtige quiz, 'The Magnificent Marble Machine'. Hoofdper soon van de quiz is een enorme flipperma chine. De bal is zo groot als een voetbal, en loopt tergend langzaam door de minstens 15 meter lange kast. De kaatspunten zijn genummerd en geven een prijs als ze door de bal geraakt worden. De prijzen verschijnen in beeld: 'ping', een halve zeilboot; 'ping-ping': een wasmachine. De deelnemers moeten een maximaal aantal punten behalen voor de hoofdprijs. Ze bedienen springend van opwinding de hefbomen onderaan de flipperkast. Speciale attractie: spelen met een gouden bal, dan wordt de inzet verdubbeld. Veel kundigheid is er niet voor nodig. Het toeval speelt overigens in elke amerikaanse televi siequiz een grote rol. Zelfs zo sterk, dat de amerikaanse TV journalist Tom Shales ver klaart: 'de quiz is dood, hij is vervangen door het kansspel'. Een kijkje naar de an dere quizen op het scherm levert voldoende bewijs voor deze stelling. Het lijkt meer op een directe uitzending uit Las Vegas, dan op het testen van de kennis van candidaten. In 'Treasure Hunt' zoekt de candidaat gewoon een doosje uit en verliest of wint. In 'Spin-Off' wordt er gepokerd. In 'Gambit' wordt na een eenvoudige vraag ('welk mu zikaal instrument wordt soms betiteld als een mondorgel'?) een kaartspel gespeeld. De gretigheid van de candidaten is ongelofelijk. Een Berend Boudewijn Quiz door een ver grootglas, maar dan met een krijsend publiek op de achtergrond. Het mooiste is misschien wel de quiz waarin de winnaar mag plaats nemen in een enorm plastic hok met een motorbril op z'n neus. Na een teken begint een ventilator te werken en de candidaat wordt bedolven onder het papiergeld. Alles wat hij in die windstroom te pakken krijgt mag hij houden. Een ander programmacategorie die overdag hoog scoort, is de 'soap-opera', de Peyton Place-achtige televisieseries die dagelijks liefde en leed over de kijkers uitstorten. Ze lijken allemaal op elkaar. Vaak speelt een nogal uitgebreid gezin de hoofdrol. Een ge zin waarvan niemand ooit het kleine dorp verlaat, behalve om in moeilijkheden te ra-

Ariadne nl | 1975 | | page 26