Wij kunnen bij ons zelf deze karakteristieke vormen van onze gedachten- sfeer waarnemen door „Introspectie". Een intelligent persoon kan gemakkelijk beschrijven wat hij denkt, dat in zijn gedachten omgaat, als hij iets heeft meegemaakt of gedacht; deze introspectie speelt een belangrijke rol in de psychologie, maar ze brengt een bijzonderheid met zich mede, die wij ons goed moeten realiseren, n.l. deze, dat de introspectie tenslotte niets meer is dan een onderzoek naar hetgeen in het geheugen is achter gebleven van een geestelijke gebeurtenis. Stelt U zich voor, dat U zich verheugd gevoelt over een gedachte, die zo even Uw brein heeft doorkruist. Uw introspectie laat U dan dit gedeelte van Uw gedachtenstroom opnieuw beleven. U kunt zeggen, dat dit of dat gebeurde en U herinnert zich of U daarbij een gevoel van tevredenheid had, de wens om iets te bereiken, enz. Dat dit echter niet zo heel gemakkelijk is om bij een serie personen te pro beren, blijkt wel uit het volgende: Bij onderzoek is vaak geconstateerd, dat de proefpersonen spoedig de suggesties overnemen, die de leider van het experiment al of niet opzettelijk voor het begin der proefneming doet. Daarom moet men bij dergelijke onderzoekingen oppassen dat: A. de resultaten der introspectie van de proefpersoon gedurende, en zo spoedig mogelijk na het experiment, worden genoteerd. B. de leider van het experiment moei trachten alles te vermijden, dat de proefpersoon kan beinvloeden of iets in diens gedachtensfeer kan brengen. Dat is trouwens een algemeen verschijnsel bij elk psychologisch experi ment en er is een overvloed van kostelijke staaltjes van proefpersonen, die maar eenvoudig iets beweerden, waarvan ze dachten, dat het den experimenterenden geneesheer of professor wel aangenaam zou zijn. Ook bescheidenheid of lichtgeraaktheid van de proefpersoon is van betekenis en wanneer een psycholoog dan ook eens sterk afwijkende resultaten mocht krijgen bij een experiment, dat anderen reeds voor hem hebben gedaan, dan zal hij niet te vroeg victorie roepen, maar zich eerst dienen te vergewissen, in hoeverre hij of zijn assistenten en zelfs de omgeving hun suggesties hebben doen inwerken. De enquê teurs, die voor marktanalyses het publiek bezoeken, doen de zelfde ervaring op. In het volgende artikel behandelen wij uitvoerig het ontstaan van psychologische principes. Neen, nu moet U niet lelijk kijken, maar 't is een feit, dat Vakblad annonces soms bar verwaarloosd worden! Dat is jammer, want ze kosten toch even goed geld! Stuur Uw vakbladannonces eens op, we stoppen ze in een lekker fris bad en U krijgt ze terug: Fris, pittig en met 100 P.K. verkoopkracht! Ia, dat moest U eens doen!

De 4 Musketiers nl | 1935 | | page 12